Polska od kilku lat przyciąga coraz więcej zagranicznych inwestorów i osób prywatnych, które chcą tu zamieszkać lub ulokować kapitał. Warszawa, Kraków, Wrocław czy Gdańsk to miasta, w których mieszkania chętnie kupują cudzoziemcy - zarówno na własne potrzeby, jak i w celach inwestycyjnych.
Wielu obcokrajowców zadaje jednak pytanie: czy kupno mieszkania w Polsce wymaga specjalnych zezwoleń? Odpowiedź brzmi: w większości przypadków nie, ale istnieją sytuacje, w których bez zgody państwa transakcja nie będzie ważna.
Kwestie te reguluje ustawa z dnia 24 marca 1920 r. o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców (z późniejszymi zmianami). Ustawa definiuje, kim jest cudzoziemiec i kiedy musi ubiegać się o zezwolenie Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji (MSWiA).
Za cudzoziemca uznaje się m.in.:
osobę fizyczną nieposiadającą obywatelstwa polskiego,
osobę prawną z siedzibą za granicą,
spółkę handlową z siedzibą poza Polską,
spółkę zarejestrowaną w Polsce, ale kontrolowaną przez cudzoziemców.
Najczęstsza sytuacja - zakup mieszkania lub lokalu mieszkalnego w mieście.
Cudzoziemcy mogą swobodnie nabywać:
mieszkania w blokach, apartamentach i kamienicach,
garaże, jeśli stanowią samodzielny lokal.
Dotyczy to zarówno obywateli Unii Europejskiej, jak i państw spoza UE. W tym zakresie przepisy są liberalne i transakcja przebiega praktycznie tak samo jak w przypadku polskich obywateli.
Zgoda Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji jest konieczna, gdy cudzoziemiec planuje zakup:
nieruchomości rolnej (np. działki rolnej, nawet z zamiarem budowy domu),
nieruchomości leśnej,
domu jednorodzinnego z działką,
działki gruntowej,
nieruchomości położonej w strefie przygranicznej.
W takich przypadkach umowa zawarta bez zezwolenia jest z mocy prawa nieważna, dlatego tak istotne jest sprawdzenie, czy planowana transakcja go wymaga.
Ustawa przewiduje sytuacje, w których cudzoziemiec może nabyć grunt lub dom bez dodatkowych formalności. Zezwolenie nie będzie wymagane, jeśli:
cudzoziemiec mieszka w Polsce od minimum 5 lat na podstawie zezwolenia na pobyt stały lub karty rezydenta długoterminowego UE,
jest w związku małżeńskim z obywatelem RP i od co najmniej 2 lat mieszka w Polsce na pobycie stałym,
nabywa nieruchomość od bliskiej rodziny,
kupuje dodatkową nieruchomość (np. garaż), jeśli posiada już lokal w tym samym mieście.
Jeżeli cudzoziemiec planuje zakup, który wymaga zgody, procedura wygląda następująco:
Złożenie wniosku - cudzoziemiec składa go do MSWiA. Dokument powinien zawierać m.in. dane osobowe, opis nieruchomości i uzasadnienie zakupu.
Załączniki - do wniosku dołącza się:
dokumenty potwierdzające sytuację cudzoziemca (np. karta pobytu),
odpis z księgi wieczystej nieruchomości,
wypis z ewidencji gruntów,
projekt umowy zakupu.
Opłata skarbowa - za wydanie zezwolenia wynosi obecnie 1570 zł.
Decyzja ministra - MSWiA wydaje zgodę (lub odmowę) w formie decyzji administracyjnej. Na decyzję czeka się zwykle od 1 do 2 miesięcy, choć w praktyce bywa dłużej.
Ważność zezwolenia - jest ono wydawane na 2 lata. Jeśli w tym czasie cudzoziemiec nie sfinalizuje transakcji, procedurę trzeba rozpocząć od nowa.
Język - wszystkie akty notarialne sporządzane są po polsku, co oznacza konieczność udziału tłumacza przysięgłego.
Finansowanie - banki w Polsce udzielają kredytów hipotecznych cudzoziemcom, ale często wymagają wyższego wkładu własnego.
Podatki i opłaty - przy zakupie z rynku wtórnego obowiązuje podatek PCC (2%), a przy rynku pierwotnym - VAT (8% lub 23%).
Strefy przygraniczne - obszary szczególnie wrażliwe, gdzie uzyskanie zezwolenia jest trudniejsze.
Kupno mieszkania przez cudzoziemca w Polsce jest zazwyczaj proste i nie wymaga dodatkowych zezwoleń - szczególnie jeśli chodzi o lokale mieszkalne w miastach. Sytuacja komplikuje się przy zakupie gruntów, domów jednorodzinnych i działek, wtedy konieczna jest zgoda MSWiA.
Dzięki jasno określonym przepisom Polska pozostaje rynkiem przyjaznym dla obcokrajowców, a transakcje w największych miastach przebiegają bezproblemowo.
W Via Estate wspieramy cudzoziemców w całym procesie - od wyboru nieruchomości, przez przygotowanie dokumentów, aż po podpisanie aktu notarialnego. Dbamy o to, by każda transakcja była bezpieczna i zgodna z polskim prawem.